Xây dựng kiến thức và kỹ năng kiểm thử hiện đại.

Nếu bạn đang tìm cách hiểu AI gắn với kiểm thử phần mềm như thế nào, tôi rất khuyến nghị bắt đầu với các khóa học Shade of Hue của Hùng Nguyễn. Tôi đã làm kiểm thử phần mềm nhiều thập kỷ. Thật khó theo kịp các cập nhật AI thực sự hữu ích khi phải lọc qua quá nhiều nội dung thổi phồng thiếu chuyên môn và được giải thích sơ sài. Trong hợp đồng hiện tại, tôi đã áp dụng cách tiếp cận của Hùng học được từ lớp Testing AI Systems and Testing with AI, và khách hàng rất ấn tượng với công cụ cũng như góc nhìn đó. Trước đây khi quản lý đội kiểm thử, việc cử đội ngũ tham gia các lớp này sẽ là món quà lớn. Với kinh nghiệm từng là giảng viên thỉnh giảng Khoa học Máy tính, tôi thấy trong các khóa Shade of Hue của Hùng Nguyễn nền tảng tổ chức và diễn giải của người biết cách tách vấn đề phức tạp thành khái niệm thực tiễn. Anh ấy là chuyên gia. Nhìn chung, tôi đánh giá cao và hết sức khuyến khích mọi người tham gia các khóa học này.

Tôi thực sự yêu thích khóa học Pragmatic Software Test Engineer, và phần giá trị nhất đối với tôi là tư duy kiểm thử thực tiễn. Khóa học giúp tôi hiểu rằng kiểm thử không phải là chạy đủ số lượng bài kiểm thử, mà là tìm ra những lỗi quan trọng, đúng thời điểm và với chi phí thấp nhất. Tôi học được cách tập trung vào rủi ro, thiết kế ít ca kiểm thử hơn nhưng hiệu quả hơn, và hiểu vai trò thực sự của người kiểm thử trong một dự án.

Khóa học kiểm thử AI đã giúp tôi tìm hiểu cách ứng dụng AI vào các dự án thực tế. Tôi được hướng dẫn cách viết câu lệnh chất lượng và cung cấp ngữ cảnh phù hợp để AI đưa ra kết quả chính xác, hữu ích hơn. Tôi cũng được tiếp cận với các phương pháp kiểm thử hệ thống AI, những công cụ liên quan, các lỗi AI thường gặp và phương pháp kiểm thử AI khám phá hộp đen (Black-Box Exploratory AI Testing). Đặc biệt, sau mỗi học phần đều có bài tập giúp tôi ôn luyện và củng cố kiến thức. Các bài làm được giảng viên SOH nhận xét chi tiết và đưa ra phản hồi cụ thể, giúp tôi nhận ra điểm mạnh, những mặt còn hạn chế và cải thiện kỹ năng một cách rõ ràng hơn.

Khóa học [Testing AI Systems and Testing with AI] khá thú vị, vì đã giới thiệu một lĩnh vực mới của kiểm thử phần mềm trong bối cảnh công nghệ thông tin không ngừng phát triển, đặc biệt là trước sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI). AI mang lại nhiều lợi ích và những thay đổi tích cực cho cuộc sống; tuy nhiên, AI cũng đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn và tác động tiêu cực. Vì vậy, việc đảm bảo chất lượng và áp dụng các biện pháp kiểm soát phù hợp là rất cần thiết để ngăn ngừa nguy cơ sử dụng sai mục đích và những hành vi gây hại.

Sau 25 năm dẫn dắt các dự án kiểm thử, tôi muốn tìm hiểu AI thay đổi công việc như thế nào, và khóa học Testing AI Systems and Testing with AI đã cho tôi một cách thiết thực để đưa AI vào công việc kiểm thử mà tôi vốn quen thuộc. Khóa học rèn luyện cho tôi cách sử dụng AI như một đối tác kiểm thử thực tiễn, đồng thời phát triển kỹ năng đánh giá các hệ thống ứng dụng AI về độ tin cậy, tính công bằng, tính vững chắc, khả năng giải thích và tính nhất quán.

Phần giá trị nhất của khóa học đối với tôi là giúp tôi hiểu về kiểm thử thủ công [Pragmatic Software Test Engineer] rõ ràng và có hệ thống hơn. Trước đây, tôi đã biết những kiến thức cơ bản, nhưng sau khóa học, tôi hiểu vì sao chúng ta thực hiện từng bước trong kiểm thử thủ công, chứ không chỉ biết cách thực hiện. Phần AI [Testing AI Systems and Testing with AI] cũng rất hữu ích. Tôi học được cách viết câu lệnh phù hợp để dùng AI hỗ trợ công việc kiểm thử thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào nó. Tôi cũng hiểu AI sử dụng dữ liệu như thế nào và vì sao, với vai trò người kiểm thử, tôi vẫn cần xem xét, lý giải và đánh giá các đầu ra của AI để đảm bảo chúng chính xác và đáng tin cậy. Nhìn chung, khóa học giúp tôi tự tin hơn vào kiến thức kiểm thử của mình và thận trọng hơn khi sử dụng AI trong các tình huống kiểm thử thực tế.

Đầu năm 2025, Hùng đã dẫn dắt một chương trình đào tạo về AI kéo dài hai tháng cho đội ngũ tại Mỹ của chúng tôi ở LogiGear. Chương trình tập trung cả vào kiểm thử hệ thống AI lẫn sử dụng AI trong kiểm thử, đồng thời có sự tham gia của những người không thuộc bộ phận kiểm thử và QA, vì chúng tôi muốn mọi người sẵn sàng và đi trước bằng cách áp dụng quy trình làm việc với AI vào công việc. Hùng đã biến nội dung thành những điều thiết thực. Mọi người rời chương trình với khả năng sử dụng AI trong chính công việc của mình, thay vì chỉ bàn luận về nó. Với một công ty dẫn đầu về kiểm thử AI, đó chính là cách chúng tôi giúp toàn bộ đội ngũ luôn đi trước.

Các sinh viên của chúng tôi đến với PNV bằng tài năng và khát vọng vươn lên, và rời trường với những cơ hội có thể thay đổi cuộc đời. Chương trình đào tạo của Shade of Hue trang bị cho các em những kỹ năng kiểm thử phần mềm thực tiễn, bao gồm kiểm thử hệ thống AI và ứng dụng AI trong công việc, trong suốt chương trình học ba năm tại PNV. Một số sinh viên tốt nghiệp của chúng tôi đã trực tiếp bước vào những vị trí công việc trong lĩnh vực kiểm thử AI. Đối với những người trẻ đang xây dựng sự nghiệp trong ngành công nghệ, đó là một tác động thiết thực, có ý nghĩa và lâu dài.

Tôi đã dành phần lớn sự nghiệp để xây dựng các đội ngũ kỹ thuật, và tôi đã chứng kiến điều gì xảy ra khi việc kiểm thử chỉ được xem như một việc phụ. Hùng đã dành cả sự nghiệp để chứng minh điều ngược lại: kiểm thử là công việc kỹ thuật đòi hỏi tư duy thực sự, và những tester hiểu sản phẩm, công nghệ cũng như rủi ro có giá trị vô cùng lớn. Điều tôi thích ở Shade of Hue là chương trình luôn thiết thực và coi việc học là một hành trình, không phải đích đến. Chương trình hướng dẫn những người làm kiểm thử cách làm việc với AI mà không phó mặc khả năng phán đoán của mình cho AI. Những đội ngũ áp dụng cách tiếp cận này sẽ tạo ra phần mềm tốt hơn.

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), việc phát triển các kỹ năng công nghệ mang tính thực tiễn là yếu tố thiết yếu để xây dựng nguồn nhân lực có năng lực cao. Shade of Hue cung cấp cho các chuyên gia kiểm thử phần mềm và người học những kiến thức thực hành thiết thực, bao gồm phương pháp kiểm thử các hệ thống AI và ứng dụng AI một cách hiệu quả, đồng thời luôn đề cao vai trò của tư duy, khả năng đánh giá và ra quyết định của con người. Với cách tiếp cận thực tiễn và định hướng tương lai, Shade of Hue đóng góp đáng kể vào việc phát triển nguồn nhân lực công nghệ tại thành phố Huế và các địa phương khác.

Tôi không phải là người kiểm thử hay nhà phát triển phần mềm, nhưng tôi xây dựng các công cụ phục vụ nghiên cứu của mình. Khóa học kiểm thử AI theo hình thức tự học đã giúp tôi kiểm thử những công cụ đó hiệu quả hơn rất nhiều. Tôi đặc biệt đánh giá cao khu vực thực hành, nơi tôi có thể luyện tập những gì đang học và xây dựng sự tự tin thông qua trải nghiệm thực tế. Shadeofhue đã giúp việc phát triển và kiểm thử phần mềm phục vụ nghiên cứu của tôi trở nên dễ dàng hơn.

Sau khi hoàn thành khóa học Testing AI Systems and Testing with AI, tôi đã thay đổi cách nghĩ về việc dùng AI để hỗ trợ học tập: AI có thể làm 80% công việc, nhưng người dùng vẫn cần đánh giá và hoàn thiện 20% còn lại. Đây là lần đầu tiên tôi tham gia một khóa học kiểm thử qua video, và tôi thấy nội dung rất hấp dẫn. Khóa học còn cung cấp các công cụ hỗ trợ học tập như NotebookLM và SOH ChatGPT.

Một hướng dẫn rõ ràng, có cấu trúc mạch lạc về những lỗi chỉ xuất hiện ở các hệ thống AI. Hướng dẫn chia hiện tượng ảo giác thành bảy loại, từ sai lệch về sự thật và logic đến ảo giác do thiên kiến và ảo giác trong hội thoại nhiều lượt, đồng thời đưa ra cách kiểm thử cụ thể cho từng loại. Tiếp đó, hướng dẫn trình bày cách người ta có thể cố tình đánh lừa các mô hình AI. Đây là một danh sách kiểm tra rất hữu ích cho bất kỳ ai đang chuyển sang kiểm thử AI.